Poranki Międzypokoleniowe – podsumowanie

PORANKI MIĘDZYPOKOLENIOWE

Projekt „Wspólna Opowieść Wokół Grochowa”
Koordynator projektu: Olga Nowakowska,

Animatorka i autorka scenariuszy zajęć: Konstancja Tanjga

Niniejsza praca stanowi podsumowanie zajęć, które odbyły się w ramach projektu „Wspólna opowieść wokół Grochowa” realizowanego w Centrum Aktywności Lokalnej PACA 40 w Warszawie. Materiał przeznaczony jest dla osób, które nie mają jeszcze wielu doświadczeń z prowadzeniem projektów międzypokoleniowych. Mamy nadzieję, że to podsumowanie ułatwi Wam realizowanie własnych projektów międzypokoleniowych oraz przyczyni się do tego, aby ich efektem było nie tylko spotkanie międzypokoleniowe, ale przede wszystkim wielopokoleniowa wymiana wiedzy i doświadczeń.

Czym zatem jest wielopokoleniowa wymiana  wiedzy i doświadczeń?

Definicje tego pojęcia mogą być różne, ale z naszego punktu widzenia – udziału w projektach międzypokoleniowych – uczenie się międzypokoleniowe jest trochę tak, jak uczenie międzykulturowe. Oznacza uczenie się o tym,  jak postrzegamy innych ludzi, którzy różnią się od nas przede wszystkim wiekiem. Nauczanie to dotyczy nas, naszej rodziny, ludzi z naszego najbliższego otoczenia i tego, jak działamy. Dotyczy także więzi, które tworzą się między różnymi grupami wiekowymi podczas spotkań po to, aby mogły promować różnorodność, tolerancję i efektywną współpracę tychże grup.

Aby podczas spotkania międzypokoleniowego stworzyć warunki umożliwiające uczenie się wzajemne, zastanówmy się na początku, czym jest edukacja międzypokoleniowa, a więc czym jest uczenie się, czym jest pokolenie i to oznacza dla nas.

Czym jest uczenie się?

Uczenie się przebiega na trzech różnych, ale powiązanych ze sobą poziomach: behawioralnym, emocjonalnym i poznawczym. Ten pierwszy dotyczy uczenia się na poziomie zachowań, np. poddanie ręki na powitanie. Uczenie się emocjonalne oznacza uczenie się uważności i wyrażania uczuć, a poznawcze, to zdobywanie wiedzy (np. matematycznej) lub przyswajanie przekonań.

Co to jest pokolenie?

W socjologii pokoleniem nazywana jest grupa osób, która zwłaszcza ze względu na podobny wiek, doświadczyła jakiegoś szczególnego wydarzenia lub wydarzeń. Wyróżnianie takich pokoleń jest kwestią konwencji i w poszczególnych przypadkach może budzić wątpliwości. Najczęściej wskazuje się na następujące pokolenia (uwaga: nie jest to klasyfikacja naukowa): generacja Y lub „Pokolenie JP2”

Jak się uczyć od siebie nawzajem?

Uczyć się można przypadkowo, lub w wyniku zaplanowanego procesu. Nie nauczymy si ę jednak niczego z przypadkowego wydarzenia, jeśli nie zechcemy tego później przemyśleć. Ludzie uczą się najlepiej przez osobiste doświadczenie – w sytuacjach wymagających zaangażowania procesów poznania, emocji i działania. Aby podczas naszych spotkań stworzyć odpowiednie warunki do zaangażowania tych trzech procesów, musiałam zaproponować metody, które umożliwią realizację Self-Directed Learning i skłonią do refleksji na tych trzech poziomach.

Zjawiska ze styku pokoleń

Często w życiu codziennym mamy tendencję do oceniania innych ludzi „na pierwszy rzut oka”. Dzieje się tak, ponieważ, aby ułatwić sobie funkcjonowanie w świecie, zachowania innych ludzi przepuszczamy przez pryzmat własnych doświadczeń, przekonań i oczekiwań. Niesie to jednak za sobą pewne zagrożenia: występowanie uprzedzeń, dyskryminacji, krzywdzącej krytyki. Dlatego należy zwracać szczególną uwagę na zjawiska występujące na styku pokoleń i odpowiednie reagowanie. Jednym z takich zjawisk są wzajemne stereotypy i uprzedzenia oraz obawy, oczekiwania i nieporozumienia. Same stereotypy nie są jeszcze niebezpieczne, ale fakt, że po ich uruchomieniu w naszym umyśle pojawiają się uprzedzenia, a za tym dyskryminacja, należy je mieć pod kontrolą. Nawiązując kontakt z innym pokoleniem wnosimy do niego nasze wartości, normy, schematy zachowań czy oczekiwania. Nasze obawy związane są zazwyczaj z byciem niezrozumianym, nieakceptowanym, nieszanowanym, dlatego ważne jest, aby stworzyć atmosferę szacunku dla norm i wartości innych ludzi, po to, aby kontakt międzypokoleniowy nie zniechęcał do dalszej znajomości.

Warsztaty przygotowujące do Poranków Międzypokoleniowych

W projekcie zaplanowane były trzy Poranki Międzypokoleniowe. Odbyły się w soboty i trwały po trzy godziny każdy. Przed każdym z Poranków trener i Grupa Robocza Seniorów spotykali się co najmniej trzy razy, aby wypracować materiały i metody warsztatowe.

Warsztat I

Pierwsze spotkanie, które odbyło się 9. 09. 2013 r., poświęcone było w całości zagadnieniu komunikacji międzypokoleniowej i integracji uczestników Grupy Roboczej Seniorów. Celem zajęć było zrozumienie przez uczestników (seniorów) zagadnień różnych koncepcji kultury, różnic kulturowych, wymiarów kultur, komunikacji międzypokoleniowej, zjawisk i procesów zachodzących na styku pokoleń. Utrzymane było w konwencji podróży w czasie: uczestnicy zostali poproszeni do okienka odprawy, po czym uzyskali bilety i  Dzienniki Pokładowe, w które sukcesywnie wklejali kolejne elementy dotyczące warsztatu, robili notatki itp. W Sali sąsiadującej z salą warsztatową zaaranżowane zostały kolejne okienka odprawy, w których podczas działań warsztatowych, uczestnicy otrzymywali kolejne zadania do wykonania.


Dawno, dawno temu, były sobie dwie społeczności: ciepła żółto-czerwona i chłodna niebiesko-biała. Społeczności te zbudowały swoje piękne miasta z wartości i cech, które ich opisywały.
Te dwie społeczności bardzo różniły się od siebie: ważne były dla nich inne zasady, wyznawali inne wartości i odznaczali się całkiem innymi cechami i sposobem zachowania. Mieszkańcy ci jednak, mimo tak ogromnych różnić, postanowili zaryzykować i spotkać się: wyznaczyli delegacje, ale potrzebowali mostu, za pomocą którego pokonaliby przepaść między miastami. Okazało się jednak, że mają do dyspozycji tylko taśmę klejącą.
Szybko zorientowali się, że aby móc zbudować most – wspólną płaszczyznę porozumienia, na której będą mogli się spotkać, mimo różnic – muszą poświęcić część tego, co jest dla nich ważne: wartości, z których zbudowali swoje miasta. I tak oto dziś w Centrum Paca 40, dwa pokolenia, dwie kultury, dwa różne światy spotkały się, przemierzając most wspólnych wartości, po to, aby wypracować pomysły na spotkania międzypokoleniowe w ramach “Wspólnej opowieści wokół Grochowa”.

Warsztat II

Drugie spotkanie, które odbyło się 12 września 2013 r. stanowiło symulację spotkania międzypokoleniowego i realizacji Poranków Międzypokoleniowych. Uczestnicy omówili koncepcję kultury jako systemu, wymiarów kultury w kontekście różnicy pokoleń, usystematyzowali wiedzę na temat różnic pokoleniowych. Przeszliśmy płynnie z fazy planowania przebiegu pierwszego Poranka Międzypokoleniowego, do fazy przekuwania pomysłów na konkretne działania. Omówione również zostały tematy przewodnie każdego ze spotkań z dziećmi. Podczas spotkania odbyły się również zajęcia, których celem było pokazanie, że postrzeganie w dużej mierze zależnie jest od wcześniejszych doświadczeń i wpływu danego otoczenia.

Warsztat III

Trzeci warsztat przygotowujący do Poranka Międzypokoleniowego odbył się 16 września 2013 roku. Oprócz przygotowania scenariusza i materiałów na trzeci poranek, omawialiśmy kwestię efektywnej komunikacji w grupie wielopokoleniowej. W efekcie wypracowaliśmy dobre praktyki, które stały się walorem edukacyjnym i nie stanowiły przeszkody w funkcjonowaniu różnych grup wiekowych. Efektem naszej pracy jest zestaw wskazówek dla każdego, kto chce pracować z grupą wielopokoleniową i zdecydowaliśmy, że są to:

  • Szacunek do inności. Mamy skłonność sądzić, że inni powinni zachowywać się w danej sytuacji tak samo, a w dodatku tak samo, jak my. Każdy jest inny i my postanowiliśmy, że będziemy to szanować.
  • Akceptacja niepewności. W pracy z grupą wiele zaplanowanych działań może się nie udać, dlatego postanowiliśmy, że zawsze będziemy przygotowywać więcej działań, niż jest to konieczne,  dostosowując się do wymogów sytuacji będziemy ten plan elastycznie zmieniać oraz, że ze spokojem będziemy radzić sobie z nieporozumieniami i niespodziankami.
  • „Wchodzimy w buty innych”. Nie jest łatwo być sobą w nowym miejscu, otoczony nieznajomymi. U siebie każdy czuje się swobodnie, dlatego postanowiliśmy, że będziemy stawiać się na miejscu innych i z większą akceptacją przyglądać zaistniałej sytuacji.
  • Jesteśmy szczerzy. Zdecydowaliśmy, że będziemy jasno i spokojnie mówić o swoich ograniczeniach, zasadach, którym podlegamy, wymaganiach, jakie mamy wobec innych uczestników spotkań oraz oczekiwaniach. Otwarcie przyznajemy, że czegoś nie rozumiemy, pytamy, wyjaśniamy bez oceniania i krytykowania. Dbamy o dobrą relację z uczestnikami, opartą na szacunku i zaufaniu, uczymy się od siebie nawzajem.
  • Możemy być inaczej zrozumiani. To, co mówimy, nie zawsze może być odbierane tak, jakbyśmy tego chcieli, dlatego stosujemy parafrazy, które zmniejszają ryzyko nieporozumień.
  • Wierzymy w dobre intencje. Większość nieporozumień nie wynika ze złych intencji, ale chociażby z niezrozumienia komunikatów mówionych, dlatego oddzielamy nieporozumienia i zachowania od konkretnych osób i nie dyskredytujemy ich.

Nasze warsztaty stanowiły ciekawe doświadczenie, niejako laboratorium lokalne. Stworzone przez nas warunki pozwoliły uczyć się od siebie nawzajem. Zadbaliśmy o drobiazgi, które pozwoliły wykorzystać ograniczony czas przeznaczony na warsztaty przygotowujące.

PACA 40 PORANKI podglad (1)

Poranki Międzypokoleniowe – relacja

Pierwsze spotkanie na szczycie za nami! Był niezły cyrk:) Seniorzy, dzieci, rodzice, tańce, malowanie, a nawet i .. porwanie!

Gdy młodość spotyka doświadczenie – drugi międzypokoleniowy poranek

Choć z pozoru wydaje się, że te dwa odrębne światy nie mają szansy się zrozumieć, to właśnie dziadkowie wywierają ogromny wpływ na wnuczęta. Relacja z wnukami jest wyjątkowa. Dziadkowie dzięki zebranym w ciągu życia doświadczeniom, służą dzieciom nie tylko opieką, ale przede wszystkim są źródłem mądrości, przekazicielami tradycji. Zaraz po rodzicach stają się pierwszymi nauczycielami, mentorami i przyjaciółmi małych pociech.

Spotkanie rozpoczęło się występem jedenastoletniej Dominiki i dziewięcioletniej Marty. Dziewczynki należą do sekcji gimnastyczno-artystycznej Stowarzyszenia Gimnastycznego „Legion” w Warszawie. Układy ukazujące niezwykłą gibkość, wyczucie rytmu i grację zawodniczek  zrobiły niesamowite wrażenie na zgromadzonych.
Dzieci miały okazję do wysłuchania wierszy odnośnie Jesieni, dowiedziały się jak w łatwy i szybki sposób wykonać domowy teatrzyk, miały możliwość integracji z innymi dziećmi poprzez ruchowe gry, zabawy i tańce. Maluchy obejrzały również przedstawienie „O Złotej Kaczce”, nawiązujące do wybranych miejsc na terenie Pragi Południe, takich jak Park Skaryszewski, czy jezioro Kamionkowskie. Scenka kończyła się wypowiedzią głównego bohatera, o tym że pieniądze szczęścia nie dają, jeżeli nie można się nimi podzielić, co stanowiło morał opowieści.

Ostatnim elementem „Poranka Międzypokoleniowego” była wspólna zabawa wnucząt i dziadków. Pary miały za zadanie stworzyć listę rzeczy, które oboje lubią, a następnie przedstawić jedną czynność całej grupie. Zabawie towarzyszyła duża ilość śmiechu i ogromne poruszenie wśród uczestników.

Takie międzypokoleniowe spotkania to wspaniały sposób na spędzenie wolnego czasu osób starszych z dziećmi, które nie są ich wnukami. Tego rodzaju zabawy pogłębiają relacje obu pokoleń, uczestnicy uczą się od siebie nawzajem poprzez różne gry i zabawy. Warto podkreślić, że wszelkie zajęcia są dostosowane do poziomu wiekowego dzieci, dlatego sprawiają im taką frajdę. Zawsze, gdy odbieram syna ze spotkania, on nie może się odczekać następnego – podkreśla mama ośmioletniego Karola.[1]

Mikołajkowy Poranek Międzypokoleniowy 8.12.2013r.

Tym razem w przygotowaniach i planowaniu spotkania seniorom pomogli rodzice dzieci. Była nas ponad 50! Dzieciakom na policzkach pojawiły się tajemnicze śnieżynki śniegu a niektórym nawet czerwone nosy! (niczym u renifera Rudolfa!). Były spektakle zimowe przygotowane przez babcię Elę i Mariolę, były zimowo-mikołajowe pląsy i zabawy.  Dzieciaki stanęły też na wysokości zadania i pomogły nam stworzyć piękną choinkę z …drabiny! Potem odwiedził nas św. Mikołaj ofiarowując nietypowe, bo jeszcze nie gotowe prezenty- bombki, które trzeba samemu pomalować! A na koniec, tradycyjnie już, zjedliśmy wspólnie drugie śniadanie. Seniorzy, który pomagali w przygotowywaniu wszystkich poranków dostali pamiątkowe zdjęcia z poranków oraz dyplomy!

Konstancja Tanjga

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s